De nieuwe Onderzoeksagenda ggz 2027–2030 is gepubliceerd. De acute GGZ, crisisdienst, IHT en HIC worden in de hoofdtekst niet expliciet als afzonderlijk onderzoeksgebied genoemd. Toch zien we vanuit Psychologen Acute GGZ verschillende aanknopingspunten voor vragen die momenteel in de praktijk spelen.
“Wat werkt, voor wie, wanneer en onder welke omstandigheden?”
Daarbij is expliciet aandacht voor de timing en duur van interventies, het op- en afschalen van behandeling en opeenvolgende interventies.
Psychologische behandeling tijdens een crisis
Voor de acute GGZ roept dat bijvoorbeeld vragen op over psychologische behandeling tijdens een crisis. Welke interventies zijn op welk moment passend? Hoe pas je doel, focus, tempo en dosering aan de actuele crisis en belastbaarheid aan? En welke uitkomsten zijn daarbij relevant, ook op langere termijn?
Rollen, competenties en verantwoordelijkheden
Ook de organisatie van zorg biedt duidelijke aanknopingspunten. De onderzoeksagenda benoemt dat anders samenwerken nieuwe dilemma’s kan opleveren rond rolveranderingen en veranderende competenties en verantwoordelijkheden.
Dat herkennen we vanuit de initiatieven en pilots die binnen ons netwerk worden gedeeld. GZ-psychologen en klinisch psychologen worden op verschillende manieren ingezet binnen crisisdiensten, IHT en klinische acute zorg. Daarbij ontstaan vragen over taakverdeling, competenties, scholing, verantwoordelijkheden en samenwerking met andere disciplines.
Verschillen tussen instellingen als bron van kennis
In de oorspronkelijke longlist bij de onderzoeksagenda wordt daarnaast voorgesteld om verschillen tussen instellingen te benutten als bron van kennis en innovatie.
Juist daarin zien we een interessante mogelijkheid. De verschillende pilots en werkwijzen in Nederland hoeven niet eerst allemaal hetzelfde te worden. De verschillen kunnen ons juist helpen onderzoeken wat waar werkt, waarom en onder welke voorwaarden.
Dwang, crisisopnames en behandelrelatie
Ook rond dwang en behandelrelatie zijn er raakvlakken. In de hoofdtekst wordt aandacht gevraagd voor situaties waarin zorg diep ingrijpt, waaronder dwang en drang en de behandelrelatie. In de eerdere longlist wordt daarnaast onderzoek genoemd naar effectieve methoden om dwang en crisisopnames te verminderen.
Voor de acute GGZ roept dat de vraag op welke rol psychologische interventies, de therapeutische relatie en psychologische formulering hierin kunnen spelen. Dat zijn vragen die nog onderzocht moeten worden.
Welke psychologische interventies en vormen van inzet van psychologische expertise dragen tijdens psychiatrische crisis bij aan herstel en passende zorg, voor wie, via welke mechanismen en onder welke organisatorische voorwaarden?
Van praktijkervaring naar gezamenlijke onderzoeksvragen
Voor Psychologen Acute GGZ zien we hierin vooral een kans om een volgende stap te zetten: van losse praktijkervaringen en pilots naar gezamenlijke landelijke onderzoeksvragen, samen met cliënten en naasten, onderzoekers en GGZ-organisaties.
Onderzoeksagenda ggz 2027–2030, ggz-kwintet, september 2026.